Klask
« skolaer »
Frazennoù kavet : 55
-
🔗 Ya 'vat ! Me 'ma ket kontell ebet. Ha 'ma laeret an hini ar skolaer. Me 'ma hini ebet ! Ha 'na ket kavet al laer. Me a oa al laer ! Me 'ma laeret anezhi. Ya 'vat ! E gontell dezhañ. Hoñ a oa ur gontell vrav, paotr ! E oa lemm hag e oa un tirbouchon war... me 'ma kontell ebet ha yaouank 'te, krennard. Me 'ma c'hoant da gaout ur gontell ivez xxx ( ?) ha feiz, ba ar gêr, e vije lesket kontilli, deus ar skol n'ae ket.
[...]
Mais oui ! Moi je n'avais aucun couteau. Et j'avais volé celui du maître. Moi je n'en avais pas ! Et il n'avait pas trouvé le voleur. C'était moi le voleur ! Je l'avais volé. Mais oui ! Son couteau à lui. Ca c'était un beau couteau, mon gars ! Il était aiguisé et il y avait un tirebouchon sur... moi je n'avais pas de couteau et [j'étais] jeune, pardi ! adolescent. Moi je voulais avoir un couteau aussi xxx ( ?) et ma foi, à la maison, on laissait les couteaux, [de l'école, il n'allait pas ?].
Gant : Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.
Dastumer : Tangi (2025-04-29)
-
🔗 Ha me o welet... ar skolaer a oa bet ba e... toull ar c'hav bah... bah... e-kichen eu... ar préau just. Hag e welen ar gon... e... e welen e gontell war ar varrikenn. « Me a lako ar c'hog ar varrikenn ». Ha me a oa o surveilh, e-pad ar rekreasion, ar reoù all a oa o c'hoari al las 'te. « Moarvat emañ ba an nor, bremañ-souden... ar skolaer zo aet d'e di. Me zo o vont da dapet ar gontell kar xxx ( ?) ».
[...]
Et moi de voir... le maître avait été dans... l'entrée de la cave dans... dans... juste à côté euh... du préau. Et je voyais le cou... son... je voyais son couteau sur la barrique. « Moi je mettrai le robinet sur la barrique ». Et moi de le surveiller, pendant la récréation, les autres étaient en train de s'amuser pardi. « Sant qu'elle est dans la porte [la clé], tout à l'heure... le maître est allé à sa maison. Moi je vais prendre le couteau car xxx ( ?) ».
Gant : Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.
Dastumer : Tangi (2025-04-29)
-
🔗 Hag e oan xxx (div wech 'vat ! ?). Ha 'ma lesket digor goude. Hag ar skolaer an deiz war-lerc'h ar beure o lâret : « Qui a volé mon couteau dans la cave ? Je sais qui c'est ! Je...». Hag e oa derc'het da fiksañ tout... fikset ac'hanon. Fikset ar reoù all. Me o derc'hel penn dezhañ. Met 'oare ket e oa-me muioc'h evit unan all. Ar reoù all nec'het anezhe tout kazi.
[...]
Et j'étais xxx (deux fois ! ?). Et j'avais laissé ouvert après. Et le maître le lendemain matin de dire : « Qui a volé mon couteau dans la cave ? Je sais qui c'est ! Je... ». Et il n'avait pas cessé de nous fixer tous... il m'avait fixé. Il avait fixé les autres. Moi je lui avais tenu tête. Mais il ne savait pas que c'était moi plus qu'un autre. Les autres [étaient] tous inquiets pratiquement.
Gant : Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.
Dastumer : Tangi (2025-04-29)
-
👂 🔗 1. justamant, aze e oa ur menaj bihan ivez, e-lec'h e oa Kerc'harv 2. ya, ba an hent bihan, eñ 'na prenet Kerc'harv 1. ah, me n'onn ket petra... 2. ar skolaer, er Rusked
1. [... kɛꝛˈhaˑɻo] 2. [ja - ... - ... kɛꝛˈhaˑɻo] 1. [...] 2. [... - ˈɻyskət]
Brelevenez
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant :
– Mari-Kler ar Brouder (ar Veilh), ganet e 1942 e Ploubêr, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Ploubêr / Trogeri.
– Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.Dastumer : Tangi (2025-02-04)
-
👂 🔗 a-hend-all, ni... ni 'neus ket graet nemet se, nemet... ni 'da ket nemet... ur skolaer, ur skolaerez, ur skolaerez hein ! me 'meus graet tout... betek... pevarzek vloaz ben... e oamp, gant ar memes re hein ! ya, bas kol Penn ar C'hoad, me 'meus ket graet nemet skol Penn ar C'hoad hein, han-se eu... han-se machin, ha 'h aemp d'ar skol da c'hwec'h vloaz
[ˌpe̞nə̆ˈhwat - ˌpe̞nə̆ˈhwat]
Plouriou
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Renea Sevenou (Henri), ganet e 1938 e Plouriou, o chom e Plouriou, tud bet ganet e Eviaz / Kerfod.Dastumer : Tangi (2025-02-13)
-
👂 🔗 ma merc'h-vihan zo mestrez... skolaer ivez, eu... ba... bremañ emañ o chom ba en Kertangi, ba ma jit aze, met eu... mont a ra da Lannomp, da Pordic, da... da... ah ! e-lec'h e vez ezhomm douti hein !
[ˌkɛꝛˈtɑ̃ŋgi - ... - ... ˈlɑ̃ˑnõm - ... - ... - ...]
ma petite-fille est maitresse... institutrice aussi, euh... à... maintenant elle habite à Kertangi, dans mon gîte là, mais euh... elle va à Lannomp, à Pordic, à... à... ah ! là où on a besoin d'elle hein !
Pleudel
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Ivona Kolled (Pierre), ganet e 1932 e Pleudel, o chom e Pleudel, tud bet ganet e Pleudel / Pleudel.Dastumer : Tangi (2026-03-28)
-
👂 🔗 met... 'teus nemet esa kompren ha deskiñ, ha deskiñ, puisque 'teus chañs da gaout ur skolaer brezhonek aze
[...]
mais... tu n'as qu'à essayer de comprendre et d'apprendre, et d'apprendre, puisque tu as la chance d'avoir un instituteur de breton là
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Pêr ar Mezeg, ganet e 1932 e Tresigne, o chom e Tresigne, tud bet ganet e Tresigne / Goudelin.Dastumer : Tangi (2024-06-05)
-
👂 🔗 met goude e oa arabat dimp kaozeal brezhoneg, peotramant e vijemp eñsultet, gant ar skolaer hein !
[...]
mais après nous avions interdiction de parler breton, ou sinon nous étions insultés, par l'instituteur hein !
Gant : X al Levier, ganet e 1936 e Sant-Laorañs, o chom e ar C'houerc'had.
gwreg If Jaouen deus PloubêrDastumer : Tangi (2023-08-17)
-
👂 🔗 skolaer eo
[skoˈlaːʁ e̞]
il est professeur
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : plac'h, ganet e 1933 e an Eviaz, o chom e an Eviaz, tud bet ganet e an Eviaz / Plounez.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 hag ar vugale a oa sioul, da debriñ o lein, kar a-wechoù, ar skolaer a arrie, imprévu, eñ a vije o selaou !
[... ˈzjuːl - ... - ... - ... - ... - ... ˈʃilɔw]
et les enfants étaient calmes, pour manger leur déjeuner, car parfois, l'instituteur arrivait, imprévu, il écoutait !
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Anna ar Briker, ganet e 1939 e Plouared, o chom e Plouared, tud bet ganet e Plouared / Plouared.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 Ha pa... pa oa roet ar prizioù 'ba... 'ba ar machin, 'ba ar park, e oa... e oa lakeet egile kentañ. Ha... hag ar jañdarmed 'na lâret : « ma 'vije sellet ervat, emezañ », 'na lâret da... da... d'ar skolaer 'na bet... 'na lisañset ac'hanon. « An hini nevez aze, emezañ », 'ouie ket ma anv, ar jañdarm 'ouie ket ma anv, « an hini zo nevez-ambochet aze, emezañ, 'ba ar c'h... evel reder, emezañ, ganac'h, emezañ, 'neus graet... tremen hanter... tremen kant hanter-kant metr muioc'h evit ar reoù all. » Ha... ha... ha... hag e oan arriet a-dreñv egile, c'hwec'h metr. Ha 'ma graet kant hanter-kant metr bepred muioc'h... muioc'h evit ar reoù all. Ha gras d'ar jañdarmed... Bégard, ac'hanta ! 'ma bet... e oa roet ar priz kentañ din.
[...]
Et quand... quand on avait donné les prix dans... dans le machin, dans le champ, on avait... on avait mis l'autre en premier. Et... et les gendarmes avaient dit : « si on avait bien regardé, dit-il », qu'il avait dit à... à... à l'enseignant qui avait... qui m'avait licencié [donner une licence]. « Le nouveau là, dit-il », il ne savait pas mon nom, le gendarme ne savait pas mon nom, « celui qui a récemment été embauché là, dit-il, dans la c... comme coureur avec vous, dit-il, a fait... plus de... plus de cent cinquante mètre de plus que les autres ». Et... et... et... et j'étais arrivé derrière l'autre, à six mètres. Et j'avais quand même fait cent cinquante mètres de plus... de plus que les autres. Et grâce aux gendarmes... de Bégard, eh bien ! j'avais eu... on m'avait donné le premier prix.
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Jañ Jelard, ganet e 1928 e Pleuvihan, o chom e Lanvaodez, tud bet ganet e Pleuvihan / Pleuvihan.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 pennhêr, mat o jeu, mat sañset, deskamant skolaer dezhañ, evit les handicapés, bet e oa daou vloaz o labourat, « hañ, Jean-Yves ! a lâre e dud... e mamm dezhañ, pa zo boued da daou zo boued da dri ! », ha eo chomet er gêr, 'deus bet graet mann ebet james, mann ebet ! mann ebet !
[...]
fils unique, bonne situation, bonne en principe, ayant une instruction d'instituteur, pour les handicapés, il avait travaillé deux ans, « hein, Jean-Yves ! disaient ses parents... lui disait sa mère, puisqu'il y a de la nourriture pour deux, il y en a pour trois ! », et il est resté à la maison, il n'a jamais rien fait, rien du tout ! rien du tout !
Gant : Mari Riou, ganet e 1944 e Plûned, o chom e Plûned, tud bet ganet e Plûned / Plûned.
Dastumer : Tangi (2023-08-16)
-
👂 🔗 ha 'oa ket droed da gaozeal brezhoneg 'ba ar skol, aze 'neuint komañset... darc'hañ ar brezhoneg en traoñ, deja pa oan yaouank-me, me 'oaren ket nemet brezhoneg pa oan aet d'ar skol, ha 'mamp ket droed da gaozeal, ger... ebet etrezomp, kamaradoù, evel-se, ar skolaer a vije eno prest !
[...]
et nous n'avions pas le droit de parler le breton à l'école, là ils ont commencé... à éradiquer le breton, déjà quand moi j'étais jeune, moi je ne savais que le breton quand j'étais allé à l'école, et nous n'avions pas le droit de parler, aucun... mot entre nous, copains, comme ça, l'instituteur y était, prêt [à sévir] !
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Ujen Boverje, ganet e 1930 e Hengoad, o chom e Pleuzal, marvet e 2023.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 Monsieur Even zo deus... Ploulec'h, skolaer
[... - pluˈlex - ...]
Monsieur Éven est de... Ploulec'h, instituteur
Gant : Michel Talgen, ganet e 1951 e Plûned, o chom e Bear, tud bet ganet e Plûned.
Brezhoneg brav ha distaget evel tud kozh-kozh, distummañ a ra geriennoù avat.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 met te zo skolaer mod-all kwa ?
[mɛ ˌte skoˈlɛˑɹ modˈɑl kwa]
mais toi tu es enseignant sinon quoi ?
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Padrig Gwerniou, ganet e 1947 e Treglañviz, o chom e Treglañviz, tud bet ganet e Tregrom / Louergad.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 hag out aet te da skolaer brezhonek ?
[a hud ˌɛt ˈte də skoˌlɛˑɹ bɹe̞ˈzɔ̃ːnək]
et tu es devenu instituteur bretonnant ?
Gant : Simona ar Bilhon, ganet e 1936 e Sant Laorañs, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Bear.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 ... skolaer Tregonnev met marv eo... dek vloaz zo
[skoˈlɛːꝛ tꝛeˈgɔ̃ne mɛ ˈmɑꝛw e̞ - ˈdeg la so]
... l'instituteur de Tregonnev mais il est mort... il y a dix ans
Gant : Jañ Ribod, ganet e 1950 e Tregonnev, o chom e Tregonnev, tud bet ganet e Tregonnev / Skiñvieg.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 ha 'ma kavet ur skolaer 'ba... 'ba Kemper... 'ba machin 'ba... arri kozh a-benn neuze, 'ba Landreger e oa bet er skol, e oa amañ, e oa-eñ o vlagat aze « amañ zo arri daou 'vat emezañ », pa oa... 'meus ket soñj... « 'ma sachet war o divskouarn alies » « ya 'vat emezon-me, ha taolioù-botoù ivez, 'teus ket soñj e vije o reiñ dimp evit eu... pas kaozeal brezhoneg ? » « ya met ne rin ket se deoc'h ken » « nann, n'ez ket d'esa ivez bepred » marv eo ivez
[a ma kɑ: sko’lɛ:ɹ bah bah kɛ̃’pɛɹ bah ma’ʃi:n ba ɑj ko:z bɛn ’nœ:he ba lɑ̃n’dɾɹe:gəɹ wa be sko:l wa ’ɑ̃mɑ̃ wa ẽ̞: ’vlɑ:gəd ’ɑ:he - ’ɑ̃mɑ̃ zo ɑj do̞w hat meɑ̃ pə wa møskə ʒɔ̃ʃ ma ’ʒɛʃə waɹ o diw’sku:aɹn a’li:ɛs - ja hat ’mɔ̃me̞ a ’tojo ’boto ie tøs kə ʒɔ̃:ʒ viʒe ɹɛĩ dim wid ə pas ko’ze:əl bɹe̞’zɔ̃:nək - ja mɛ ɹĩŋ kə ze dɑx ken - nɑ̃n ’neske ’de̞sa ie ’bopət mɑɹw e̞ ie]
et j'avais trouvé l'instituteur à... à Kemper... à machin là à... il était vieux pour alors, il avait été à l'école de Landreger, il était ici, il était en train de déconner là « ici il y en a deux qui arrivent disait-il », quand c'était... je ne me souviens plus... « dont j'avais souvent tiré les oreilles » « mais oui dis-je, et des coups de pied aussi, tu ne te souviens pas qu'on en donnait pour euh... ne pas parler breton ? » « oui mais je ne le vous ferai plus » « non, ne va pas essayer non plus toujours », il est mort aussi
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Jañ-Batist an Tieg, ganet e 1935 e Langoad, o chom e Langoad, marvet e 2023, tud bet ganet e Langoad / C'houerc'had.
MarichalDastumer : Tangi
-
👂 🔗 goude 'h aemp da... d'ar skol, gant... gant ar skolaer e oas... e vije ar simbol, ma vije... an hini a vije tapet o kaozeal brezhoneg a vije en pinijenn, xxx ( ?), se zo trawalc'h evit lakat o fenn da dreiñ, d'ar reoù yaouank, na ouvezes ket eu...
['gu:de hɛm də də sko:l gɑ̃n gɑ̃n sko'lɛ:ʁ was viʃe sɛ̃'bɔl ma viʃe n:i viʃe 'tɑpət ko'ze:əl bʁɛ'zɔ̃:nək viʃe npi'ni:ʒən ? ze zo tʁwɑh wid 'lɑkəd o vɛn də dʁɛj ə də ʁew 'jo̞wɑ̃ŋg na uve'es kəd ə]
après nous allions... à l'école, avec... avec l'instituteur tu étais... il y avait le symbole, s'il y avait... celui qui était pris à parler breton était puni, xxx ( ?), c'était suffisant pour faire tourner la tête à des jeunes, tu ne savais pas euh...
???
Gant : Pier Gotie, ganet e 1938 e Plûned, o chom e Plûned, marvet e 2026, tud bet ganet e Plûned, Kawan.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 outre-se ar person, pas ar person, ar skolaer neuze, eñ deus ar beure, pa gomañse ar skol, kentañ hini a dape o kaozeal brezhoneg a roe ar simbol dezhañ, ar simbol a rae deus eu... ar simbol a oa ur c'hapuchenn diwar... diwar ur stilo aze, hag e roe hennezh dezhañ hag eu... ma 'nije roet dit-te, feiz, te 'ta d'ober reiñ anezhañ d'unan all ha 'tije tapet o kaozeal brezhoneg
['utɾe ze 'pɛʁsɔ̃n pas 'pɛʁsɔ̃n sko'lɛ:ʁ 'nœ:he ẽ̞: dœz 'bœ:ʁe pə go'mɑ̃se sko:l 'kentɑ̃ 'hi:ni 'dɑpe ko'ze:əl bʁɛ'zɔ̃:nək 'ro:e sɛ̃'bɔl deɑ̃ sɛ̃'bɔl ʁɛ dœz ə ə sɛ̃'bɔl wa ha'pyʃən diwaʁ diwaʁ ə 'sti:lo 'ɑ:he ag ə 'ʁo:ɛ hẽ̞:z deɑ̃ ag ə ma tiʒe 'ʁo:ət tite fe: te ta do̞:ʁ ʁɛĩ neɑ̃ də nɑl a tiʒe 'tɑpət te ko'ze:əl bʁɛ'zɔ̃:nək]
en plus de ça le curé, pas le curé, l'instituteur alors, lui le matin, quand l'école commençait, le premier qu'il attrapait à parler breton, il lui donnait le symbole, il appelait symbole euh... le symbole c'était un capuchon de... de stylo, et il lui donnait celui-là, et euh... s'il te l'avait donné, ma foi, tu devais le donner à un autre que tu avais attrapé à parler breton
Gant : Pier Gotie, ganet e 1938 e Plûned, o chom e Plûned, marvet e 2026, tud bet ganet e Plûned, Kawan.
Dastumer : Tangi