Klask
« sachañ »
Frazennoù kavet : 70
-
🔗 ya, plantet ur viñs ba ar c'hreiz, ya, ha goude e oa ur plas da stardañ, e vije laket ur pezh (keuneud ?) e-barzh, ur pezh keuneud, pemp pe c'hwec'h metr, ha neuze e vije... e vije tud a sachañ, goude e vije staget an trakteur warnañ, da c'hoari en-dro, hag e glevez ar c'hoad o strakal ha tout, tout e oant torret, « klak ! klak ! » emeze, evel... honnezh... an trakteur a ra nerzh, eñ a starde, ya ! ya, e-lec'h sachañ gant an dud, kuit da sevel ar yenn, pa vije souzet hag (advoget ?) gant ar vazh, e vije da sevel ar yenn, derc'hen da... ha da adkomañs
[...]
oui, [j'avais] planté une vis dans le milieu [du pressoir], oui, et après il y avait un endroit pour serrer, on mettait une grosse (branche ?) dedans, une grosse (branche ?), cinq ou six mètres, et alors il y avait... il y avait des gens qui tiraient, après on attachait le tracteur dessus, pour tourner, et tu entendais le bois qui craquait et tout, ils étaient tous cassés, « clac ! clac ! » qu'ils faisaient, comme... elle... le tracteur produit de la puissance, il serrait, oui ! oui, au lieu de serrer par les gens, pour ne pas monter le coin, quand on reculait et (remontait ?) avec la barre, il fallait monter le coin, continuer de... et recommencer
Gant : Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.
Dastumer : Tangi (2025-04-29)
-
🔗 me 'ma diegi o kregiñ en ennañ, betegoût 'mije... 'ma... 'mije doan d'ober vil dezhañ ! me 'ma diegi sachañ warnañ kazi, ya 'vat !
[...]
moi j'avais des réticences à l'attraper [officier voulant essayer la lutte bretonne], au cas où j'aurais... j'avais... je lui aurais fait du mal ! j'avais presque des réticences à le tirer à moi, mais oui !
Gant : Jobig ar Veilh, ganet e 1932 e Brelevenez, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Sant-Laorañs / Bear.
Dastumer : Tangi (2025-04-29)
-
🔗 ben... o sachañ war ar marc'hadourezh kwa !
[...]
ben... tirant sur [la qualité de] la marchandise quoi [mauvaise qualité des airbags] !
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Mari-Kler ar Brouder (ar Veilh), ganet e 1942 e Ploubêr, o chom e Brelevenez, tud bet ganet e Ploubêr / Trogeri.Dastumer : Tangi (2025-03-19)
-
🔗 en ur sachañ
non-n jèchan
[nõn ʒɛʃã]
en tirant
Gant : Manuel Aofred, ganet e 1931 e Bear, o chom e Bear, marvet e 2015.
Dastumer : Julien
-
🔗 sachañ
chechan
[ˈʃɛʃɑ̃]
tirer
Gant : Daniel ar Bihan, ganet e 1950 e Bear, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Bear.
Bet neus labouret 'ba Penn-ar-Bed, ha desket traoù klevet enoDastumer : Julien
-
🔗 Deus partout e vez o sachañ.
Deus partou-t vé jéchan.
[døs paʁtut ve ˈʒɛʃɑ̃]
On tire de partout [des sous].
Gant : paotr, ganet e 1951 e Pabu, o chom e Bear, tud bet ganet e Runan / Sant Laorañs.
O chom en Bear abaoe 'neus 4 bloaz.Dastumer : Julien
-
🔗 Eñ zo kap da sachañ war ar vrabant.
E zo kap de chéchan war vrabeun.
[e zo kap də ˈʒɛʃɑ̃ waʁ vʁabən]
Il est capable de tirer sur la charrue. [le cheval]
et non pas /vrœbən/
Gant : Daniel ar Bihan, ganet e 1950 e Bear, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Bear.
Bet neus labouret 'ba Penn-ar-Bed, ha desket traoù klevet enoDastumer : Julien
-
👂 🔗 unan deus les voisins a lâre, « oh, hemañ zo munut, hemañ zo o vont da dont aezet ! evel kanañ chou da yar », ya ! pa 'mamp komañset sachañ, ya ! ha 'oa ket deut nemet e daoudroad ganin... ganimp
[...]
un des voisins disait, « oh, celui-ci est menu [veau], il va venir facilement [vêlage] ! comme appeler les poules », oui ! quand nous avions commencé à tirer, oui ! et je n'avais... nous n'avions eu que ses deux pattes
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Michel ar Boulc'h, ganet e 1925 e Gwennrann (Bro-Naoned), o chom e Tredarzeg, marvet e 2023, tud bet ganet e ??? / Plufur.
Bet o chom e Plufur hag e Kervaria a-raok dont da Dredarzeg da 15 vloaz.Dastumer : Tangi (2021-07-15)
-
👂 🔗 Hag e oa arriet unan da degas... Ur marc'h 'na kwa ! Peogwir e vije graet sachañ war ar vapeur e oa ur marc'h, unan solud. Unan 'na... ha e oa arri gant e... gant e gazeg. En tommder e oa ar gazeg kwa ! E oa aet du-hont da... d'ober... d'ober he gont dezhi. Hag e oa deut da welet Soaig, ha 'na lâret dezhañ : « ya ! ya ! emezañ, me ac'h a da dennañ ar marc'h er-maez. »
[... - ... - ... - ... - ˈnto̞mdəꝛ wa ˈgɑˑzək kwa ... - ... - ˈdo̞ˑbəꝛ i ˈgɔ̃n de̞j - ... - ...]
Et quelqu'un avait amené sa... Il avait un étalon quoi ! Puisqu'il faisait tracter la batteuse il avait un étalon quoi, un costaud. Quelqu'un avait... était arrivé avec... avec sa jument. La jument était en chaleur quoi ! Il était allé là-bas pour... pour faire... pour l'engrosser. Et il était venu voir Soaig, et il [Soaig] lui avait répondu : « oui ! oui ! dit-il, moi je vais sortir l'étalon. »
Gant : Michel Yekel, ganet e 1946 e Benac'h, o chom e Bear, tud bet ganet e Louergad / Gurunuhel.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 1. al Lann... 2. al Lann Gigned 1. al Lann Gigneg 2. ya 1. ya, just ! al Lann Gigneg 2. al Lann Gigneg, ya ! 1. al Lann Gigneg eo, ya 2. ya 1. hennezh zo... (da sachañ ?) war Sant-Vaho kwa ! 2. ya
1. [ˌlɑ̃n] 2. [ˌlɑ̃nˈgiɲət] 1. [ˌlɑ̃nˈgiɲe̞k] 2. [ja] 1. [ja ... - ˌlɑ̃nˈgiɲe̞k] 2. [ˌlɑ̃nˈgiɲək - ja] 1. [ˌlɑ̃nˈgiɲe̞g ... - ja - ... - zɑ̃nˈvɑˑho kwa] 2. [ja]
Lanvaeleg / Plouared
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant :
– Pier Tredan, ganet e 1939 e Plouared, o chom e Plouared, tud bet ganet e Logivi-Lannuon / Lanvaeleg.
– Anna ar Briker, ganet e 1939 e Plouared, o chom e Plouared, tud bet ganet e Plouared / Plouared.Dastumer : Tangi (2023-07-11)
-
👂 🔗 ya dammet 'vat ! hag o sachañ war eu... war eu... ar c'hloc'h da son ivez 'ba bourk Sant-Laorañs, da Sant-Laorañs 'h aemp da skol
[ja ˈdɑ̃mət ha - a ˈʃɛʃə waɹ ə - waɹ ə - ˈhlɔx tə ˈzɔ̃ːn ˌiˑe ba ˌbuɹk sɑ̃ˈloˑɹɑ̃s - də zɑ̃ˈloˑɹɑ̃s he̞m də ˈskoːl]
bien sûr que oui ! et tirant sur euh... sur euh... la cloche pour sonner aussi dans le bourg de Sant-Laorañs, nous allions à l'école à Sant-Laorañs
Gant : Mari ar Gag, ganet e 1932 e Beurleudi, o chom e Bear (Lanneven), tud bet ganet e Beurleudi.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 ha neuze e oa ur sabotier, e oa degaset ur pezh vilh aze, egile all... me a oa chomet da sellet dioutañ, egile all o lâret din « daon ! krog 'ba an harpon 'ta te ! emezañ, da welet 'teus bet oc'h ober ar jeu-se ! » « ya ! emezon-me, xxx ( ?) ar jeu-se ! » hag e oan bet kazi un eur, o sachañ war un harpon, « oh, la ! la ! emezañ, te... te 'teus ket ankoueet se emezañ ! » « ah nann ! nann 'vat ! emezon-me » « ale ! aret bremañ emezañ ! », goude e oa deut unan all, « bremañ-souden eu... zo deut unan all ganin aze met... eñ 'oa ket stummet, « me, ma sachen-me, emezañ, 'ba ma du, hag eñ 'sache ket, neu... neu... neuze, neuze an harpon, an harpon a vlok, ret eo dit eu... mont « zzz zzoñ zzz zzoñ zzz zzoñ... », ret eo dit eu... mont eu... met eñ 'oa ket abituet
[a ˌnœhe wa ... - wa ˈdɛsə ˌpeˑz ə ˈvij ˌɑhe - eˌgiˑle ˈɑl - ˌme wa ˈʃo̞mə də ˈzɛlə ˌdɔ̃tɑ̃ - eˌgiˑle ˈɑl ˌlɑˑꝛ ˈdĩ - dɑ̃w ˈkɣɔg ma ˈnɑꝛpɔ̃n ta ˌte ˈmeˑɑ̃ - də ˈwe̞ˑlə tøz be ˌo̞ˑꝛ ˈʒœˑze - ˈjɑ ˌmɔ̃me̞ me ? ˌo̞ˑꝛ ˈʒœˑse - a wɑ̃n ˌbet ˈkɑhe ˈnœˑꝛ - ˈʃɛʃə waꝛ ˈnɑꝛpɔ̃n - o la la ˌmeˑɑ̃ ˌte - ˌte ˈtøs kəd ɑ̃ˈkweˑɛ ˈze ˌmeˑɑ̃ - a ˈnɑ̃n ˈnɑ̃n ha ˌmɔ̃me̞ - ˌɑˑle - ˈɑˑɣɛd ˈbœmɑ̃ ˌmeˑɑ̃ - ˌgu wa ˌdœ ˈnɑl - bœˈzɔ̃m ə - zo ˌdœd naˈlɑl gəˌnĩ ˈɑhe mɛ - ˈhẽ ˌwa kə ˈstymə - ˈme pa ˈʒɛʃɛn ˈme - ˌmeˑɑ̃ - ma mə ˈdyˑ - a ˈẽ ʃɛˈʃɛ kət - ˌnœ ˌnœ ˌnœhe - ˌnœhe ˈnɑꝛpɔ̃n - ən ˈɑꝛpɔ̃n ˈvlo̞k - ˌɣɛd e̞ ˌdid ə - ˌmɔ̃n - ˌɣɛd e̞ ˌdid ə - ˌmɔ̃n ə - mɛ ˈhẽ wa ˌkəd abiˈtyˑət]
et il y avait un sabotier aussi, on avait apporté une grosse bille [de bois] là, l'autre... moi j'étais resté le regarder, l'autre de me dire « dame ! attrape donc le harpon toi ! dit-il, visiblement tu as déjà exercé cette activité ! » « oui ! dis-je, xxx ( ?) cette activité-là ! » et j'avais été presque une heure, à tirer sur le harpon, « oh, là, là ! dit-il, toi... toi tu n'as pas oublié dit-il ! » « ah non ! mais non ! dis-je » « allez ! arrête maintenant dit-il ! », après un autre était venu, « tout à l'heure euh... un autre est venu avec moi là mais... il n'avait pas le coup, « moi, si je tirais, dit-il, de mon côté, et lui ne tirait pas, al... al... alors, alors le harpon, le harpon bloque, il te faut euh... aller « zzz zzoñ zzz zzoñ zzz zzoñ... », il te faut euh... aller euh... mais il n'était pas habitué
Gant : Michel Talgen, ganet e 1951 e Plûned, o chom e Bear, tud bet ganet e Plûned.
Brezhoneg brav ha distaget evel tud kozh-kozh, distummañ a ra geriennoù avat.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 met neuze... ha daou pe dri a gezeg 'ba ar c'hraou neuze ! ya, a-benn neuze memestra (lâr din e kari ?), ha neuze 'h ae en noz, en noz 'h ae da labourat, met eñ a oa dizampled ken e oa dizampled, hag e vije krog 'ba an dretenn, evit sikour ar c'hezeg da... xxx ( ?) evit sevel ar bec'h diwar ar c'hezeg, hag e vije o sachañ war an dretenn ivez
[mɛ ˌnœhe - a ˌdɔw pe ˌdɣi ˈgeˑzɛg ba ˈχɔw ˌnœhe - ja be̞n ˈnœhe mɔ̃sˈtɣɑˑ laꝛ ˌdĩ ˈgɑˑi - a ˌnœhe he ˈnɔ̃ˑs - ˈnɔ̃ˑs e də laˈbuˑɣat - mɛ ˈẽ wa diˈzɑ̃mpət ken wa diˈzɑ̃mpət - a ˌviˑʒe ˌkɣog ban ˈdɣɛtən - wid ˈʒicuɹ ˈheˑzɛk tə - ? wid ˈzewəl ˈbeχ ˌdiwaꝛ ˈheˑzɛk - a ˌviˑʒe ˈʃɛʃɑ̃ waꝛn ˈdɣɛtən ˌiˑe]
mais alors... et il y avait deux ou trois chevaux dans l'étable ! oui, pour alors quand même (tu me diras ce que tu voudras ?), et alors il allait la nuit, il allait de nuit travailler, mais il était totalement inefficace [dans le travail], et il attrapait le trait, pour aider les chevaux à... xxx ( ?) pour soulager la charge des chevaux, et il tirait sur le trait aussi
???
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : If Kariou, ganet e 1930 e Peurid, o chom e Peurid, marvet e 2025, tud bet ganet e Kervorc'h / Tredarzeg.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 surfa... esa ober surfas ivez, tapet 'na en em sachañ mais c'est tout hein !
[syɹfa - ˈhɛsa ˌo̞ˑɹ syɹˌfas ˈiˑe - ˈtɑpə na nɔ̃n ˈʒɛʃɑ̃ mɛ ...]
de la surfa... essayer de faire de la surface [cultivée] aussi, il avait réussi à s'en tirer [financièrement] mais c'est tout hein !
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Janin an Herveig, ganet e 1932 e Ploueg, o chom e Ploueg, marvet e 2024, tud bet ganet e Ploueg / Runan.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 ur c'harr-bout a vije graet deus se, ur c'harr-garzh ya, e vije unan... e vije... karzhañ an teil deus ar c'hraou-saout, e vije graet... e vije unan o kerc'hat... e vije graet ar c'harr-garzh, unan o sachañ warnañ, e vije graet evit ramplas ar garrigell, pe ar c'harr-bout a vije graet deus se
[haɹ'bud viʒe gwɛd dəs se haɹ'gɑɹs ja viʒe yn viʒe 'kɑɹzɑ̃ ntɛj də hɹo̞w'zo̞wt viʒe gwɛd ə viʒe yn 'kɛɹhə viʒe gwɛ haɹ'gɑɹs yn 'ʃɛʃə waɹnɑ̃ viʒe gwɛ wid 'ɹɑ̃mplas ga'ɹi:ɟəl pe haɹ'bud viʒe gwɛd dəs se]
une brouette à pousser qu'on appelait ça, une brouette à curer oui, il y en avait une... avait... curer le fumier de l'étable, on faisait... il y en avait un qui allait chercher... on appelait ça la brouette à curer, quelqu'un la tirant, on la faisait pour remplacer la brouette, ou la brouette à pousser qu'on l'appelait
Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
Gant : Jañ-Batist an Tieg, ganet e 1935 e Langoad, o chom e Langoad, marvet e 2023, tud bet ganet e Langoad / C'houerc'had.
MarichalDastumer : Tangi
-
🔗 sachañ war ar bronn
['ʒɛʃə waʁ bɾɔ̃n]
tirer sur le trayon [pour traire]
Gant : Michel Talgen, ganet e 1951 e Plûned, o chom e Bear, tud bet ganet e Plûned.
Brezhoneg brav ha distaget evel tud kozh-kozh, distummañ a ra geriennoù avat.Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 eñ 'na klevet ar reoù vihan moarvat oc'h ober trouz, graet moaien da sachañ an neizh gantañ
[hẽ̞: na 'klɛwə ɹew'vi:ən ma'hɑd ho̞:ɹ tɾu:z gwɛd 'mojən də 'ʒɛʃɑ̃ ne:z gɑ̃tɑ̃]
il [renard] avait entendu sans doute les petits faire du bruit, il avait trouvé le moyen d'attraper le nid
Gant : Lusieñ Minous, ganet e 1926 e Brelidi, o chom e Bear, marvet e 2024, tud bet ganet e Sant Laorañs / Koadaskorn.
Dastumer : Tangi
-
🔗 sachañ ma dilhad da vont...
['ʒɛʃɑ̃ mə 'diʎəd də vɔ̃n]
prendre mes habits pour aller...
Gant : Lusiena ar C'harluer, ganet e 1928 e Bear, o chom e Bear, marvet e 2021, tud bet ganet e Tonkedeg / Plûned.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 met distagañ anezhe, e oa pezhioù poentinier ha traoù, a-nerzh e gorf o sachañ warne, hag o tistagañ ar stol diwar... diwarne
[mɛ di’stɑ:gɑ̃ nɛ: wa ’pe:ʒo pwɛ̃’tiɲəɹ a tɾɛw nɛɹz i gɔɹf ’ʃɛʃɑ̃ waɹnɛ a ti’stɑ:gɑ̃ sto:l diwaɹ diwaɹnɛ]
mais en train de les détacher, il y avait de grosses pointes et tout, de toutes ses forces à tirer dessus, et en train de détacher la tôle de... de dessus
Gant : Lusieñ Minous, ganet e 1926 e Brelidi, o chom e Bear, marvet e 2024, tud bet ganet e Sant Laorañs / Koadaskorn.
Dastumer : Tangi
-
👂 🔗 « kar sachañ mat a ra » emezañ
[kaʁ 'ʒɛʃə mɑ:d ʁa meɑ̃]
« car elle tire bien » disait-il [turbine]
Gant : Ivona ar Moulleg, ganet e 1916 e ?, o chom e Sant Laorañs, marvet e 2018.
Dastumer : Tangi